Stress: wat doet het met je lichaam en hoofd?

Stress heeft een slechte naam. Toch is stress niet alleen maar vervelend. Het helpt je om snel te reageren, scherp te blijven en in actie te komen wanneer dat nodig is.

Alleen hoeft er tegenwoordig geen tijger achter je aan te zitten. Een volle agenda, een zoekgeraakte gymschoen en iemand die vijf minuten voor vertrek besluit nog uitgebreid naar het toilet te gaan, blijken soms al voldoende.

Wat gebeurt er bij stress?

Wanneer je spanning of druk ervaart, maakt je lichaam zich klaar om te handelen. Je hartslag en ademhaling versnellen, je spieren spannen zich aan en je aandacht richt zich op datgene wat op dat moment belangrijk lijkt.

Dat is een handig systeem. Tenminste, wanneer je lichaam daarna ook weer tot rust komt.

Bij langdurige stress blijft je systeem als het ware aanstaan. Je hoofd zegt misschien: ‘Het gaat prima.’ Je schouders, nachtrust of darmen blijken alleen niet bij die vergadering aanwezig te zijn geweest.

Je kunt dan bijvoorbeeld merken dat je:

• sneller geïrriteerd bent;
• moeilijker ontspant of slaapt;
• blijft piekeren;
• minder goed kunt nadenken of onthouden;
• last krijgt van hoofdpijn of gespannen spieren;
• vermoeid bent, terwijl je toch maar doorgaat;
• lichamelijke signalen krijgt waarvoor niet direct een duidelijke verklaring is.

Je lichaam werkt je daarmee niet tegen. Het probeert je iets duidelijk te maken.

Waarom reageert de één anders dan de ander?

Niet iedereen reageert op dezelfde manier op een spannende situatie. Waar de één zijn schouders over ophaalt, kan de ander volledig vastlopen.

Dat heeft niet alleen te maken met wat er nu gebeurt. Ook eerdere ervaringen, overtuigingen en aangeleerde patronen spelen mee. Misschien heb je geleerd dat je alles goed moet doen, niemand teleur mag stellen of vooral niet moet zeuren.

Dat kan lang goed gaan. Tot je systeem besluit dat het wel mooi is geweest.

Mijn eigen stressvolle ochtenden

Toen mijn dochter ongeveer tien jaar was, waren onze ochtenden niet bepaald ontspannen. Ze moest op tijd uit bed, eten, haar haren kammen en naar school. Ik was ondertussen vooral bezig met de klok.

Als zij niet opschoot, voelde ík de stress oplopen. Mijn eerste reactie was dat zij sneller moest worden. Dat leek heel logisch, want als zij nou gewoon deed wat ik zei, was het probleem opgelost.

Dacht ik.

Tot ik besefte dat de spanning vooral van mij was. Mijn dochter had geen last van de tijd. Ik wel. Het was dus niet eerlijk om mijn stress volledig bij haar neer te leggen.

We zijn samen gaan kijken hoe onze ochtenden anders konden. Niet door een militair draaiboek op de koelkast te hangen, maar door beter te begrijpen wat we allebei nodig hadden. Daardoor veranderde niet alleen de ochtend. Ik werd er ook een veel gezelligere moeder van.

Daar was mijn dochter het vermoedelijk roerend mee eens.

Wat kan kinesiologie bij stress betekenen?

Binnen de kinesiologie gebruik ik de spiertest om te onderzoeken waarop jouw lichaam stress ervaart. De spiertest geeft feedback over de reactie van je systeem. Daardoor kunnen we verder kijken dan alleen de klacht of de situatie die op dit moment zichtbaar is.

Misschien weet je verstandelijk allang dat je niet alles perfect hoeft te doen, maar reageert je lichaam nog alsof dat wel moet. Of je hebt besloten dat iets achter je ligt, terwijl jouw systeem er nog steeds spanning op vasthoudt.

Met kinesiologie onderzoeken we waar die reactie vandaan komt en wat jouw lichaam nodig heeft om de spanning te verminderen. Daarbij kunnen lichamelijke, emotionele en voedingsgerelateerde factoren een rol spelen.

Het doel is niet om nooit meer stress te hebben. Dat zou onrealistisch zijn. Het doel is dat je stress eerder herkent, beter begrijpt en dat je systeem gemakkelijker terug kan keren naar rust.

Je krijgt daardoor weer meer ruimte om bewust te reageren, in plaats van automatisch in hetzelfde patroon te schieten.

Een eenvoudige oefening voor alledaagse stress

Binnen de kinesiologie gebruiken we ook een eenvoudige voorhoofdoefening. Deze oefening helpt om bij dagelijkse spanning rust en overzicht terug te brengen. Je kunt hem gemakkelijk zelf toepassen wanneer je merkt dat je hoofd overuren draait.

In mijn blog Stress na de vakantie: hoe houd je het vakantiegevoel wat langer vast? leg ik deze oefening stap voor stap uit.

Soms is zoiets eenvoudigs precies wat je nodig hebt. Eenvoudig betekent namelijk niet automatisch oppervlakkig.

Luisteren voordat je lichaam harder gaat praten

Stresssignalen zijn geen teken dat je zwak bent. Ze laten zien dat jouw systeem ergens hard aan het werk is.

Door daar op tijd naar te luisteren, kun je onderzoeken wat er werkelijk speelt. Niet alleen hoe je de stress tijdelijk wegduwt, maar ook waarom jouw lichaam steeds op dezelfde manier reageert.

Wil je ontdekken wat jouw lichaam met een bepaalde klacht of stressreactie probeert duidelijk te maken? Lees dan meer over kinesiologie.

Heb je nieuwe, ernstige of aanhoudende lichamelijke klachten, laat deze dan ook altijd beoordelen door je huisarts.